Strony

Jakie są podstawowe typy inteligencji i co z tego wynika dla uczących się?

Każdy nauczyciel wie, że dzieci różnią się od siebie bardzo. Wiedzą to także rodzice, którzy mają wiecej niż jedno dziecko. Często jednak zapominamy, że typ inteligencji naszego dziecka może mocno wpłynąć na jego wyniki szkolne. Warto zatem dowiedzieć się, jaki jest to typ, aby móc zrozumieć, jakie są jego mocne strony, a także, aby dowiedzieć się, jak nasze dziecko powinno się uczyć, aby nauka sprawiała mu przyjemność. Howard Gardner wyróżnił osiem typów inteligencji. Wielu nauczycieli nazywa je zdolnościami. Poniżej krótki opis każdej z nich:
Inteligencja lingwistyczna – jest charakterystyczna dla osób, które lubią się uczyć, używając słów. Osoby takie powinny uczyć się przy pomocy gier i zabaw rozwijających słownictwo. Przyjemność sprawi im szukanie np. synonimów (wyrazów bliskoznacznych) lub antonimów (wyrazów przeciwstawnych). Uczniowie z inteligencją lingwistyczną uwielbiają dowcipy i zagadki słowne. Lubią opowiadać bajki i dopowiadać zakończenia do przeczytanych historii. Łatwo je skłonić do opowiadania bajek. Uwielbiają dyskutować. Chętnie podejmują się tworzenia wierszy lub piosenek. Rebusy i krzyżówki to dla osób z inteligencją lingwistyczną czysta przyjemność.
Inteligencja matematyczno – logiczna – to typ inteligencji charakteryzujący osoby, które postrzegają poprzez schematy i szablony. Dla uczniów o takiej umysłowości ważne jest, aby to, co robią było logiczne, uporządkowane i ułożone w odpowiedniej kolejności. Osoby takie chcą zwykle uzyskać dokładne i precyzyjne odpowiedzi na swoje pytania. Lubią rozwiązywać testy, a także zadania, w których możliwa jest tylko jedna odpowiedź. Chętnie rozwiązują łamigłówki i zagadki logiczne. Lubią, aby podane informacje można było zanotować w przejrzysty sposób, najlepiej w punktach.
Inteligencja wizualno – przestrzenna – to typ inteligencji, który odnajdziemy u osób, które potrzebują, aby treść wyrażona była za pomocą obrazów. Osoba z inteligencją wizualno-przestrzenną lubi: zdjęcia, wykresy, tabele, diagramy, rysunki i plakaty. Doskonałym narzędziem dla osób z inteligencją wizualno-przestrzenną są mapy myśli. Uczniowie z intelignencją wizualno-przestrzenną lubią czytać i tworzyć komiksy, a także wszsytko, co łączy się z malowaniem i rysowaniem.
Inteligencja muzyczna – znajdziemy ją u osób, którzy posiadają doskonały słuch. Osoby takie świetnie radzą sobie z nauką języków obcych, bowiem uwielbiają słuchać i są w stanie wiernie powtórzyć to, co słyszą. Uczniowie z inteligencją muzyczną lubią słuchać obcojęzycznych piosek i uczyć się całych tekstów na pamięć. Chętnie uczą się rymowanek i wierszy.
Inteligencja fizyczno-ruchowa – to inteligencja osób, które muszą się ruszać, aby się czegokolwiek nauczyć. Osoby takie mogą uczyć się w tańcu, lub porządkując rozsypane elementy. Muszą mieć możliwość chodzenia, biegania, poruszania rękami, układania, noszenia. Uczniom z inteligencją fizyczno-ruchową przyjemność sprawi odgrywanie scenek i gestykulacja.
Inteligencja interpersonalna – to typ inteligencji charakterystyczny dla osób, które lubią pracować z innymi ludźmi. Dla uczniów z inteligencją interpersonalną najodpowiedniejszymi metodami uczenia są np. dyskusje, wywiady, wspólne tworzenie, gry zespołowe, konkurencja, a także ćwiczenia w parach. Osoby z inteligencją interpersonalną chętnie grają w gry planszowe.
Inteligencja introspekcyjna – to inteligencja osób introwertycznych. Osoby takie uwielbiają samodzielną naukę i snucie refleksji w domu. Chętnie piszą dziennik, równie chętnie wypełniają kwestionariusze oraz rozwiązują psychotesty. Mogą się uczyć poprzez pisanie listów do samego siebie. Osoby te są samodzielne, chętnie odrabiają lekcje, bo lubią pracę indywidualną.
Inteligencja naturalistyczna – to typ inteligencji właściwy dla osób, które poszukują sensu wokół siebie. Dla uczniów z inteligencją naturalistyczną charakterystyczne jest, że pragną odkryć zasady rządzące danym zjawiskiem. To dla nich stworzono tablice historyczne i matematyczne. Aby, osoby z inteligencją naturalistyczną chciały się uczyć, muszą mieć możliwość grupowania materiału lub wyszukiwania podobieństw i powtarzających się wzorców.
Jak widzimy, różnice są dość znaczne. Jedna osoba może łączyć w sobie kilka typów zdolności, i tak jest najczęściej. Bywa też tak, że niektóre z naszych zdolności wykorzystujemy w większym stopniu niż inne. Dlaczego ważne jest, aby poznać swój typ zdolności. Otóż, wielu z nas, będąc w szkole nie odnosiło sukcesów, nie wiedząc dlaczego. Dziś wiemy, że powodem mógł być brak dopasowania naszych zdolności do sposobu prowadzenia lekcji. Nauczyciele zwykle uczą tak, jak sami lubią się uczyć. Nauczyciel-słuchowiec – wciąż każe słuchać piosenek. Nauczyciel-lingwistyk – naciska na odrabianie zadań. Większość nauczycieli przerabia program i wypełnia dokumentację. Niestety, przy licznej klasie różnice pomiędzy uczniami schodzą na dalszy plan, a uczeń, który z jakiegoś powodu nudzi się na lekcji lub nie radzi sobie z nauką dostaje złe oceny. Uważa się, że jest mało zdolny lub leniwy. Zwykle tak nie jest. Szkoła z zasady zorganizowana jest tak, aby rozwijać tylko określone zdolności – głównie polegające na pisaniu i czytaniu, a nauczyciel uczący w licznej klasie najczęściej skoncentrowany jest na utrzymaniu porządku. Pamiętajmy o tym, gdy dziecko mówi nam o swoich doświadczeniach szkolnych. Jest wiele sposobów uczenia i pracowity nauczyciel, świadomy różnic pomiędzy uczniami, będzie starał się stosować je na swoich lekcjach. Wiemy jednak, że w praktyce niestety tylko część metod może być wykorzystywana w codziennym nauczaniu. Potrzeby intelektualne wielu dzieci nie są i nie będą zaspokojone w szkole, a one same będą musiały się dostosować do wymagań nauczyciela. Rodzice rozumiejący, z czego mogą wynikać trudności ich dziecka, są w stanie pomóc dziecku poprzez np. zapewnienie mu dodatkowych lekcji, gdzie dziecko może robić to, co lubi – biegać lub malować, jeśli tego brakuje mu w szkole. Samo wyjaśnienie dziecku, że np. nauczyciel nie zawsze uczy tak, jak byśmy chcieli, może dziecku dużo pomóc. Ważne jest, żeby pamiętać, że każdy ma unikalne zdolności, które może wykorzystać, aby odnosić sukcesy.

Autorką wpisu jest Agnieszka Górska

3 komentarze:

  1. Ja chyba mam 6 z tych 8 typów ;) Przynajmniej takie nieodparte wrażenie odnoszę;) U córki na razie zaobserwowałam umiejętność związaną z ciągłym dyskutowaniem ;)

    OdpowiedzUsuń
  2. TO już chyba wiem, dlaczego tak Lubię dyskutować:)

    OdpowiedzUsuń
  3. W moim przypadku nie jestem w stanie wybrać jednego trafnego typu inteligencji :)

    OdpowiedzUsuń